NHỮNG LỖI DỊCH THUẬT HUYỀN THOẠI TRONG LỊCH SỬ

Những con người đứng đầu một đất nước luôn phải cẩn trọng trong mọi hành động và phát ngôn của chính mình gánh trên vai trách nhiệm nặng nề với quốc gia với dân tộc. Hình ảnh của họ là đại diện cho hình ảnh của người dân đất nước mình trên diễn đàn quốc tế. Vô vàn những khó khăn, cản trở việc giao lưu hợp tác giữa các quốc gia với nhau. Trong đó phải kể đến sự cách biệt về ngôn ngữ và sự khác nhau về văn hóa.

Trên thế giới có hàng trăm ngôn ngữ khác nhau, sự hiểu lầm trong giao tiếp sẽ luôn là vấn đề dễ mắc phải. Thật không may, đôi khi những sai lầm dịch thuật này có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nhất là đối với những con người có tầm ảnh hưởng lớn thì nó có thể làm thay đổi vận mệnh của cả một dân tộc.

Dưới đây là một số lỗi dịch thuật lớn nhất từng được ghi lại trong lịch sử.

1. “Tôi có ham muốn thể xác người Ba Lan: Jimmy Carter với người dân Ba Lan

Năm 1977, Tổng thống Jimmy Carter đã có mặt tại Ba Lan trong chuyến thăm cấp nhà nước. Trong khi tìm kiếm một dịch giả cho thời gian ở đó, Bộ Ngoại giao đã thuê Steven Seymour, một nhà ngôn ngữ học tự do nổi tiếng với chuyên môn dịch thuật tài liệu tiếng Anh sang tiếng Ba Lan.

Bài phát biểu khai mạc của Carter ban đầu cho biết: “Tôi đến để tìm hiểu ý kiến ​​của bạn và hiểu được những mong muốn của bạn trong tương lai.” Tuy nhiên, Seymour đã dịch cụm từ này sang tiếng Ba Lan là “Tôi ham muốn thể xác người Ba Lan”.

Đó là một sai lầm dịch thuật đã đủ tồi tệ, nhưng bản dịch tồi của Seymour đã không kết thúc ở đó. Khi carter nói rằng anh ấy đã hạnh phúc như thế nào khi ở Ba Lan, điều đó được dịch là anh ấy rất vui khi chiếm giữ những phần riêng tư của người Ba Lan. Khi ông nói về việc ông rời khỏi Hoa Kỳ, nó được dịch thành “khi tôi rời Hoa Kỳ không bao giờ trở về …” Cuối cùng, khi Carter ca ngợi hiến pháp Ba Lan năm 1791 là một trong ba tài liệu tuyệt vời trong cuộc đấu tranh vì quyền con người, Seymour nói với người Ba Lan rằng hiến pháp của họ đang bị chế giễu.

Một cách hợp lý, người dân Ba Lan đã tức giận và bối rối trước nhà lãnh đạo của một trong những quốc gia hùng mạnh nhất thế giới sau khi nghe tin ông muốn “âu yếm” họ và chế giễu hiến pháp của họ.

Nguồn: Washingtonpost.com

2. “Tôi giao phối với ngựa”: Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Hà Lan với John F. Kennedy

Trong khi một số người cho rằng đó là một huyền thoại, vào ngày 10 tháng 4 năm 1961, John F. Kennedy đã gặp Joseph Luns, cựu Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Hà Lan. Khi JFK hỏi Luns về sở thích của anh ấy, anh ấy đã trả lời: “Tôi giao phối ngựa.” (Động từ tiếng Hà Lan “fokken” có nghĩa là “giao phối”, là những gì anh ta đang cố gắng nói.

Khi Kennedy trả lời: “Xin lỗi?” Luns trả lời nhiệt tình, “Vâng, paarden!” (“Paarden” có nghĩa là “ngựa” trong tiếng Hà Lan.)

3. “Xin lỗi, tôi bị táo bón”- Một đại biểu Tây Ban Nha đến Pháp

Theo cuốn sách của John Coleman-Holmes, “Mâcher du Coton”, một đại biểu Spaniah đã bật micro của mình trong một cuộc họp với người Pháp và nói, đó là Est Est constipado, perdónadme, nghĩa là, Xin lỗi cho tôi, tôi bị cảm lạnh.

Người phiên dịch tiếng Pháp không chú ý lắm, đã nói những lời của anh ta như, Xin lỗi tôi, tôi bị táo bón.

Phái đoàn Pháp sụp đổ trong tiếng cười, gây xôn xao trong phòng và khơi dậy sự tò mò của tất cả những người tham dự. Người phiên dịch bối rối với lỗi dịch thuật của mình cố gắng giải thích, nhưng vô ích.

4. “Giết người trong im lặng”: Thủ tướng Nhật Bản Suzuki gửi Chính phủ Hoa Kỳ

Vào ngày 27 tháng 7 năm 1945, Hoa Kỳ ban hành Tuyên bố Potsdam yêu cầu Nhật Bản đầu hàng.

Thủ tướng Suzuki đã trả lời bằng cách sử dụng từ “mokusatsu”, có nghĩa đen là “giết bằng im lặng”. Dựa vào ngữ cảnh, điều đó có thể có nghĩa là bất cứ điều gì từ “không bình luận” đến “Bỏ qua với sự khinh thường”.

Chính phủ Hoa Kỳ đã thực hiện bản dịch sau này ảnh hưởng đến quyết định của Tổng thống Harry S. Truman trong việc ra lệnh ném bom nguyên tử xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki. Bom nguyên tử đã được phóng lên thành phố Hiroshima 10 ngày sau đó. Một lỗi dịch thuật đã giết chết hơn 70.000 người ngay lập tức và khoảng 100.000 người phải chịu hậu quả của sự hủy diệt do phóng xạ.

Nguồn: wikipedia.org

5. Thỏa hiệp với đạo đức của một người phụ nữ: Tướng Kurt Waldheim đối với người dân Iran

Năm 1980, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Kurt Waldheim đã đến thăm Iran để đàm phán thả con tin Mỹ. Khi Waldheim đến Tehran, anh ta tuyên bố: “Tôi đã đến như một đàm phán viên để thực hiện một thỏa hiệp.”

Tuy nhiên, hóa ra từ “thỏa hiệp” trong tiếng Ba Tư có ý nghĩa tiêu cực, đề cập đến việc bán hết, như trong “các nguyên tắc của chúng tôi đã bị xâm phạm”. Ngoài ra, từ “hòa giải” trong tiếng Ba Tư có nghĩa là “người trung gian” chứ không phải là một đặc phái viên hữu ích. Nói cách khác, ý nghĩa của bản dịch là “làm tổn hại đến đạo đức của người phụ nữ” với ý định làm nhục Iran.

Trong vòng một giờ sau thông báo của Waldheim, những người Iran giận dữ đã ném đá vào xe của anh ta.

Nguồn: theatlantic.com

6. “Chính quyền mới của Mỹ muốn thiết lập lại quan hệ với Nga sau nhiều năm xích mích.” : Hillary Clinton cho Bộ trưởng Ngoại giao Sergei Lavrov

Mối quan hệ giữa Washington và Moscow đã nguội lạnh trong những năm gần đây về vai trò của Nga trong cuộc xung đột Gruzia, sự hỗ trợ của Mỹ cho việc đưa Georgia và Ukraine vào NATO và căn cứ lá chắn tên lửa theo kế hoạch của Mỹ nằm ở trung tâm châu Âu.

Nỗ lực hàn gắn vết rạn nứt đã bắt đầu một cách khó xử vào tháng 3 năm 2009 khi Hillary Clinton trao cho Bộ trưởng Ngoại giao Sergei Lavrov một nút “thiết lập lại” giả, tượng trưng cho hy vọng hàn gắn mối quan hệ với Moscow. Nhưng từ mà người Mỹ chọn, “peregruzka” có nghĩa là “quá tải”, thay vì “thiết lập lại”.

Bất chấp sự bối rối, bà Clinton và Lavrov đã làm sáng tỏ khoảnh khắc trước ống kính và nhấn nút cùng nhau để biểu thị một hy vọng chung cho mối quan hệ tốt hơn.

Nguồn: news.bbc.co.uk

Trên đây là những sai lầm dịch thuật đem lại hậu quả nặng nề trong lịch sử với những người có ảnh hưởng tầm quốc gia. Ngày nay, trong cuộc sống hằng ngày chúng ta vẫn có thể bắt gặp những lỗi dịch thuật có thể khiến cộng đồng “dở khóc dở cười”, cũng có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng trên nhiều phương diện (đọc thêm bài viết “chết cười với những lỗi dịch của google translate” hoặc tham khảo bài viết “những “hạt sạn” trong dịch thuật suýt “quật ngã” những thương hiệu nổi tiếng“).

Để tránh những lỗi dịch thuật không nên có tương tự như trên, công ty dịch thuật Tomato Media xin cung cấp dịch vụ dịch thuật chuẩn xác nhất, uy tín nhất, đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng trên toàn quốc. Công ty của chúng tôi với trên 10 năm kinh nghiệm tự hào là chuyên gia chuyển ngữ đa chuyên nghành, đa ngôn ngữ với đầy đủ các loại hình dịch thuật như t lượng cao trong lĩnh vực dịch thuật cũng như đa dạng các hình thức dịch vụ dịch thuật biên dịch đa ngôn ngữ, biên dịch sách, biên dịch website, phiên dịch hội chợ, phiên dịch hội thảo, phiên dịch tháp tùng, phiên dịch cabin… Ngoài ra Tomato Media còn là một trong những chuyên gia trong lĩnh vực thu âm, lồng tiếng, dựng phụ đề video đa ngôn ngữ.

Xin hãy liên hệ với chúng tôi để được chăm sóc và tư vấn 24/7:

Tomato Media

Hotline: 0938.596.333

Email: info@tomatomediavn.com

Địa chỉ:

Trụ sở chính: Tầng 5 tòa nhà Kinh Đô, 292 Tây Sơn, Đống Đa, Hà Nội

Chi Nhánh tại Hồ Chí Minh: Tầng 6, số 166 Nguyễn Công Trứ, P. Nguyễn Thái Bình, Quận 1, Hồ Chí Minh.

Đánh giá bài viết